Một số khái niệm cơ bản về an toàn điện

1- Điện trở người:

– Cơ thể người có điện trở thay đổi từ vài trăm đến vài trăm ngàn ohm (Q). Ký hiệu Rng

– Điện trở người phụ thuộc vào nhiều yếu tố :

+ Chiều dày lớp sừng của da

+ Tình trạng da khô – ẩm, sạch – bẩn, lành lặn – trầy xước, …

+ Trạng thái và điều kiện tiếp xúc (thời gian, áp lực, diện tích,…)

+ Loại dòng điện và trị số dòng điện

+ Yếu tố sinh lý

+ Yếu tố môi trường

– Điện trở người quy ước để tính toán về an toàn điện là 1.000 Q.

2-Tác dụng của điện đối với cơ thể:

2.1- Tác dụng kích thích (điện giật) :

+ Khi tiếp xúc với nguồn điện áp nhỏ hơn 1000V

+ Dòng điện qua người làm kích thích co giật cơ, tê liệt hệ thần kinh, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn dẫn đến tử vong.

2.2 Tác dụng gây chấn thương (phóng điện) :

+ Khi tiếp xúc với nguồn điện áp lớn hơn l000V hay với nguồn dòng lớn.

+ Cơ thể người bị hồ quang điện đốt cháy làm bỏng, hoại tử các chi dẫn đến thương tật hoặc tử vong.

3-Tác dụng của trị số dòng điện đối với cơ thể :

– Người bị tai nạn là do tác dụng của dòng điện qua người ( ký hiệu Ing)

– Ta có bảng thực nghiệm :

khai niem co ban ve an toan dien hinh 1

 

– Giá trị lớn nhất của dòng điện cho không gây nguy hiểm cho người là 10 mA đổi với dòng xoay chiều và 50 mA đổi với dòng một chiều.

4-Tác dụng  của thời gian dòng điện qua cơ thể:

-Thời gian tiếp xúc với điện càng lâu càng nguy hiểm ( ký hiệu ttx)

-Ta có bảng thực nghiệm :

khai niem co ban ve an toan dien hinh 2

– Ngay cả đối với dòng điện nhỏ nhưng thời gian tiếp xúc lâu từ 4 – 6 phút cũng có thể làm tê liệt hô hấp, rối loạn tuần hoàn, làm chét người.

5-Tác dụng của tần số dòng điên :

-Tần số dòng điện công nghiệp (50 Hz) là nguy hiểm nhất

-Dòng điện có tần số cao (trên 500.000 Hz) không gây điện giật nhưng có tác dụng gây bỏng.

6-Đường đi của dòng điện qua người:

-Dòng điện đi qua tim, phổi, não thì nguy hiểm hơn.

-Ta có bảng thực nghiệm

khai niem co ban ve an toan dien hinh 3

7-Dòng điện đi trong đất – điện áp bước và điện áp tiếp xúc :

-Khi có dây dẫn điện bị đứt rơi xuống dất hoặc thiết bị điện có liên kết với đất bị rò điện, sẽ có hiện tượng có dòng điện chạy từ mạng vào đất.

-Dòng điện đi trong đất sẽ tạo ra một điện trường trong đất. Vùng đất đó sẽ xuất hiện các chênh áp. Gần nơi dòng điện chạy vào đất thì sự chênh áp càng lớn, càng xa nơi dòng điện chạy vào đất thì sự chênh áp giảm rất nhanh. Khoảng 68% điện áp của nguồn điện phân bố trong phạm vi lm, 24% điện áp của nguồn điện phân bố trong phạm vi 1 – 10m, cách 20m không còn điện áp.

-Khi người buớc vào khu vực có dòng điện đi trong đất, do có chênh áp trong đất nên nếu 2 chân người cách điểm dòng điện đi vào đất không bằng nhau sẽ có sự chênh lệch điện áp giữa 2 chân. Điện áp giữa 2 chân người lúc này gọi là điện áp bước. Ký hiệu Ub

 

-Khi người đứng trong vùng có dòng điện chạy vào đất mà tay chạm trực tiếp vào nguồn điện thì giữa tay và chân của người lúc này chịu một chênh áp. Trị số chênh áp này gọi là điện áp tiếp xúc. Ký hiệu Utx.

– Dòng điện qua người lúc này tính bởi công thức :

8-Phân loại môi trường làm vỉêc theo điều kiện an toàn điện :

Môi trường làm việc của người phải tiếp xúc với thiết bị điện có ảnh hưởng rất lơn đến sự nguy hiểm về điện. TCVN 4756-89 phân loại môi trường (nơi làm việc) có tiếp xúc với điện làm 3 loại:

-Môi trường nguy hiểm : khi có 1 trong các điều kiện :

+ Ám hoặc có bụi dẫn điện + Sàn làm việc dẫn điện + Nhiệt độ cao

+ Nơi người làm việc có thể đồng thời vừa tiếp xúc với các kết cấu kim loại (khung nhà, sườn máy, vỏ máy, V..V…) có nối đất với 1 bên là vỏ kim loại của máy điện.

-Môi trường đặc biệt nguy hiểm : khi có 1 trong các điều kiện :

+ Rất ẩm

+ Có chất ăn mòn

+ Có đồng thời 2 điều kiện của môi trường nguy hiểm

-Môi trường bình thường : khi không xếp được vào 2 loại môi trường trên.

Add Comment